Genealogia Album Boniecki Niesiecki M.J. Minakowski, Wielka Genealogia Minakowskiego
Okładka Herbarza K. Niesiecki, Herbarz Polski, oprac. M.J. Minakowski kontakt

Kasper Niesiecki, Herbarz Polski, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845

<<< poprzedni    spis treści    następny >>>

Szyszkowski herbu Ostoja (t. 8 s. 648-652)

Szyszkowski herbu Ostoja, w Kaliskiem województwie. Stanisław Szyszkowski kanonik Poznański, dziekan Wieluński, proboszcz Sieradzki. Katarzyna była za Jędrzejem Gawrońskim, umarła 1622. Brat jej rodzony Marcin najprzód biskup Łucki, z tego postąpił na Płockie 1607. z tego na Krakowskie 1617. na którym to życie śmiertelne w nieśmiertelne zamienił w r. 1630. Z młodych lat swoich w szkołach Societatis, jako sam o sobie pisze, dwanaście lat na polerze w naukach przepędził, rok w akademii Krakowskiej, w Rzymie pod profesorami, Markiem Antonim Muretem i Bencjuszem, a w teologii pod Bellarminem tyle postąpił, że między uczonymi ludźmi tamtego wieku, był niepośledni, szczególniej się w nim prawa tak duchownego jako i świeckiego, tuż teologii moralnej umiejętność wydawała. Są jego książki w druku: 1mo. De obitu Annae Poloniae et Sveciae Reginae, Epistola in 4to Cracov. 1598. 2do. In funere ejusdem Oratio in 4to Crac. 1598. 3tio. Pro Religiosissimis Patribus Soc. Jesu contradicti Equitis Poloni actionem primam Oratio in 4to Cracov. 1590. 4to. Catechismi seu Doctrina Christianae tradendae practicus modus in 12. Cracov. 1605. a w r. 1606. już obszerniej toż samo wydał pod tytułem: Compendium doctrinae Christianae in 12. Cracov. i po polsku, Summariusz nauki Chrześcijańskiej in 12. Cracov. 1608. toż samo Compendium wydał 1621. in fol. Cracov. do którego przydał Reformationes generales Dioecesis Cracov. Descriptionem Officiorum Archiconfraternitatis Compassionis Christi, którą on założył przy OO. Franciszkanach w Krakowie, i odpusty do niej u stolicy apostolskiej wyjednał. Instructionem ad visitandas septem Ecclesias Cracoviae, indulgentiis Stationum septem Romanae Urbis Ecclesiarum ornatas, za jego staraniem. 5to. Synodus Dioecesana Cracov. którą on złożył, także Luceoriensis 1607. Z Rzymu powróciwszy kanonikiem Krakowskim uczyniony, kanclerzem był Myszkowskiego i Maciejowskiego infułatów Krakowskich, koadiutorem Stanisławowi Gomolińskiemu od Zygmunta III. Króla dany, a po jego zejściu toż biskupstwo wziąwszy w r. 1604. wiele z pożytkiem w tych tam krajach sporządził, do Krzemieńca OO. Franciszkanów, do Brześcia OO. Bernardynów wprowadził, w Łucku [str. 649] zaś kolegium Soc. Jesu fundować 1606. począł, i już za konsensem kapituły swojej, dobra biskupie, Błota, Stryków, i Łysiec na tę fundacją odłożył, atoli przeniesienie jego w roku następującym na katedrę Płocką, ile żenie dotarty był zupełnie ten interes, sukcesorowi jego Wołuckiemu fundatora tytuł zupełnie zostawiło. Usilnie się starał, o pozyskanie kościołowi, oderwanych od niego schizmatyków, synod w diecezji swojej złożył, na którym wiele ku poprawie lepszego porządku postanowił: z Zygmuntem Myszkowskim marszałkiem koronnym, wysłany po drugą arcyksiężniczkę Rakuską, żeby ją Zygmuntowi III. za małżonkę do Polski sprowadził, gdy tę legacją i splendorem wysokim i roztropnością znamienitą szczęśliwie zakończył, Płocką uczczony od niego infułą. Tu także przez lat dziesięć dobrego pasterza na sobie urząd wypełnił: bo i do ludzi sam często kazania miewał, i przykładem swoim wszystkich do Boga ciągnął, w Płocku kolegium zakonowi naszemu ufundował, wieś Lutobrok od stołu Biskupiego oderwaną na to przyłączywszy, i niektóre inne prowenta, kamienice, i domy, na kolegium poskupował, co aprobowała Konstytucja 1616. fol. 36. Pałac biskupi w Pułtusku do ruiny nachylony, dźwignął, drugiego w Płocku od Baranowskiego zaczętego dokończył, kapitule Płockiej prowentów przyczynił, gdy Pułtusk pogorzał, w tym mieście i szpital dla ubogich, i Bursę dla studentów wystawił. Na Krakowskim biskupstwie osiadłszy, nic z swoich pobożnych zwyczajów nie ustąpił, co dzień na głos domowego dzwonka, litanie o Wszystkich SS. ze wszystkimi domowymi mawiał: Patronów ŚŚ. rozdawanie, na początku miesiąca każdego, świątobliwie zachował, krom innych postów, w Środy wszystkie post ścisły zawsze trzymał. W r. 1624. niebezpiecznie zachorowawszy, ślubem się Ś. Stanisławowi biskupowi Krakowskiemu obowiązał, jeżeli by go Bóg z tej niemocy salwował, grób temu świętemu kształtniejszy wystawić, ledwo co wymówił, gdy gorączka ciężka, która go trawiła, rzęsistym potem bez żadnego lekarstwa rzuconym ostygła, i zdrowym odeszła, sto pięćdziesiąt tedy tysięcy wysypał na samą ozdobę tego świętego grobu, Hist. Dom. Prof. Crac. gdzie trumnę srebrną kościom tego świętego sprawił, na który gdy fundamenta kopano, w nocy ci, którzy tam co noc psałterz śpiewają, widzieli, że z pewnego grobu obrośli satyrowie wyskakując, pląsami, skokami, krzykiem cały kościół napełnili. Drugi raz w r. 1629. w noc głęboką zasypiając, jakiś głos słyszał przez sen, że lubo na obydwie uszy nie dosłyszał, przecież się na niego porwał, w tym widzi, ze w pałacu gore, ludzi tedy zbudziwszy, wcześnie zabieżał dalszemu pożarowi, i wzniecony przytłumił: na podziękowanie tedy Ś. Aniołowi [str. 650] Stróżowi za tę łaskę fundował dziesięciu kapłanów, którzy by w Poniedziałek każdy mieli msze o SS. Aniołach, w każdy Środę o S. Stanisławie biskupie, w każdy Piątek Requiem. Pruszcz in Descript. Crocov. Histor. Dom. Profess. Kapeli w katedralnym kościele prowentów przyczynił. Siła kościołów w swojej diecezji szczodrobliwą ręką od upadku ratował, wielu na nauki im nakładając, ludźmi godnymi poczynił, niemało w ubóstwie i nędzy zostających ratował, tak dalece że więcej niż czternaście tysięcy co rok na nich wysypał: kościół na cześć S. Karola Borromeusza i klasztor OO. Bernardynom w Kielcach przy górze Karczowka fundował 1627. dokąd relikwie tego świętego wprowadził. Bractwo kompasji Chrystusowi, przy kościele S. Franciszka ustanowił, kaplicę dla niego wymurował, tymże OO. Franciszkanom w Krakowie teologią ufundował: w Iłży kościół murowany postawił, i kaplicę przy. nim z ciosu, kędy rodziców swoich kości złożył: zamek tamże już upadający restaurował: ratuszem nowo wystawionym miasto ozdobił: dobra i grunta biskupie z rąk niesłusznych posesorów, kościołów zaś więcej niż czterdzieści, z rąk heretyckich windykował, kapitule Krakowskiej dochodów przydał. Niemniej i na potrzeby ojczyzny, szkatuły swojej nie żałował, pod Chocimską kampanią stolicę Kraków gdy mu w opiekę oddano, czterysta piechoty, sto jezdnych na jej prezydium uzbroił, Constit. 1621. fol. 11. jego zabiegi na dobro ojczyzny sławi, Konstytucja 1613. fol. 28. jakoż był to człowiek w radzie głęboki, przezorny w sprawach, poważny w mowie i akcjach, miły i ludzki wszystkim, pobożny i sprawiedliwy, lat 76. tak przeżył, na Krakowskiem lat czternaście. Ofiarowano mu było po Gembickim 1626. arcybiskupstwo Gnieźnieńskie, ale go przyjąć nie chciał.

Mikołaj biskup Warmiński, synowiec Marcina biskupa Krakowskiego, kantor najprzód Krakowski i kanonik Płocki, a którymi tytułami nie raz zasiadał na trybunale koronnym, potem administrator opactwa Czerwińskiego, i sekretarz wielki koronny. Trafił na diecezją swoją od Szwedzkiej chciwości złupioną, dla tego tak katedrze swojej, jako i innym kościołom odartym z ozdoby swojej, jak na nowe musiał obmyślać porządki, monstrancją i dwie puszki kosztowne do swojej katedry, ołtarze, aparat, statuę Najśw. Matki srebrną odlewaną: do innych zaś, puszki srebrne porozdawał. Z afektu ku S. Franciszkowi Xawierowi do Goi, kędy ciało jego do tych czas nieskażone leży, kielich szczerozłoty posłał. W Szprynborku kościół na cześć Matki Boskiaj murowany z fundamentów wyniósł, i przy nim O0. Bernardynów osadził. Rezydencji naszej w Reszlu od Królów fundowanej, dochodów przyczynił [str. 651] i do nowicjatu naszego Rzymskiego kosztowną dał argenterią. Zgoła tak dobrego pasterza jako i rozsądnego senatora obligacji zadosyć uczynił, w roku 1643. wyzuł się z śmiertelności, śmierć mu przeszkodziła q że zadosyć nie uczynił woli stryja swego, którą go obowiązał umierając, aby był w Borkowie dziedzictwie Szyszkowskich i mila od Kalisza, kościół wymurował, i na to pieniądze mu swoje oddał. Brat rodzony Mikołaja Marcin dziedzic na Spytkowicach, starosta Lelowski, żona jego Eleonora Sapieżanka, córka Jerzego starosty Homelskiego, z księżnej Radziwiłowny urodzona. Hist. Sapieli. part. 3.f.106. Jerzy brat rodzony Marcina. o którym Konstytucja 1616. fol. 9. powiada, że pięć tysięcy Rzeczypospolitej dał na zapłatę skonfederowanemu wojsku. miał za sobą Słostowską, z tej syn N. najprzód chorąży Kaliski, a potem kasztelan Biechowski, miał za sobą Helenę córkę Jana Żychlińskiego, wnuczkę Hieronima Rozrażewskiego kasztelana Międzyrzeckiego. Piotr urodzony z Rokszyckiej synowiec stryjeczny Marcina biskupa Krakowskiego, zwiedziwszy cudze kraje i tam się w językach różnych i w dziełach rycerskich przećwiczył: w ojczyźnie potem funkcje na siebie włożone nieporównaną dzielnością traktował, jeździł sekretarzem legacji książęcia Zbarazkiego do Porty Otomańskiej. także poselstwo sprawował do kurfirszta Brandenburskiego i w pięknej komitywie do Wiednia po Cecylią Renatę żonę Władysława IV. z Janem Kazimierzem Królewiczem: posłował na różne sejmy, osobliwie 1634. skąd stanął komisarzem do zapłaty wojsku, Const. f. 8. deputatem zasiadał kilka razy na trybunale koronnym, i w nim marszałkował w wielu także ekspedycjach i krwi swojej i fortuny dla ojczyzny nie żałował, kiedy znaczny komput ludzi swoją szkatułą do obozu sprowadzał; był najprzód kasztelanem Sądeckim, potem Wojnickim, i starostą Wareckim: trzy razy śluby małżeńskie ponawiał, pierwszy raz z Elżbietą córką Jana Lasockiego kasztelana Czerskiego, z Sapieżanki wojewodzianki Połockiej urodzoną, drugi raz z Zofią Zebrzydowską miecznikowną koronną, trzeci raz z Teofilą księżniczką Wiśniowiecką wojewodzianką Ruską z Mniszkowny wojewodzianki Sandomierskiej spłodzoną, sterilis. Córka jego Krystyna zaślubiona Stefanowi Niszczyckiemu chorążemu Bełskiemu. Jędrzej brat rodzony Piotra kasztelana, scholastyk Krakowski, dziekan Sandomierski, proboszcz w My, jeździł, w legacji do Urbana VIII. Papieża, dalszym honorom śmierć przeszkodziła w Wilnie. Jan mąż rycerski wkroczył w związki małżeńskie z Zarembianką. Jakub miał za sobą Katarzynę Doruchowską 1613. Acta Castren. Ostrzeszov. Adam kanonik Krakowski, ołtarz w kaplicy Ś., Mikołaja w Bazylice Krakowskiej wystawił. Pruszcz [str. 652] Descript. Cracov. Barbara panieńskie sobie życie obrała, przy kościele tedy naszym Kaliskim osiadłszy, pobożnie lat siedemdziesiąt dopędziwszy, w roku 1630. dokonała. Mikołaj najprzód sędzia ziemski Wieluński, a potem podkomorzy, poseł na konwokacją 1632. podpisał konfederacją generalną, a w r. 1641. komisarz do granic od Śląska, mąż biegły w prawie Polskim, miłosierny na ubogich, w kościele naszym Kaliskim po śmierci w roku 1650. pogrzebiony, Przy którym kaplicę wystawił, blachą pobił i nadał, synowiec jego Jan. Atoli ten dom już dawno zszedł, ile się domyślają Starowol. in Vit. Episcop. Warni. i Treterus in tit. Episc. Cracov. że dla tego, iż z kościelnych intrat, dóbr nabyli skupionych od Marcina biskupa Krakowskiego. Synowica tego biskupa, była za Olbrychtem Młodziejowskim. [str. 1]


<<< poprzedni    spis treści    następny >>>

Objaśnienia: