Genealogia Album Boniecki Niesiecki M.J. Minakowski, Wielka Genealogia Minakowskiego
Okładka Herbarza K. Niesiecki, Herbarz Polski, oprac. M.J. Minakowski kontakt

Kasper Niesiecki, Herbarz Polski, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845

<<< poprzedni    spis treści    następny >>>

Sczawiński herbu Prawdzic (t. 8 s. 305-312)

Sczawiński herbu Prawdzic, w Mazowszu i w Łęczyckiem województwie. Dom starożytny, z których jedni pisali się z starego Sczawina, drudzy z wielkiego, inni z Sczawina nowego, który, za czasów Okolskiego Borowa zwano. Jan z starego Sczawina, któremu Bolesław książę Mazowiecki, w r. 1299. w zasługach puścił wiecznym prawem Sczawin wielki i Włosczanów; kładzie Okolski kopią tej donacji, której data w Trojczynie w dzień Ś. Wawrzyńca. Dadźbóg Sczawiński dzielny kawaler, któremu Władysław książę Łęczycki i Dobrzyński ile sobie wielce zasłużonemu, nadał zamek Ozorków, z młynem i z innymi przyległościami, czego dowodem w tym domu jest przywilej tegoż książęcia, dany w r. 1344. w dzień Ś. Katarzyny. Dadziboga potem marszałka u książęcia Mazowieckiego, i Dobiesława wojewodę Rawskie go, wspomina dział fortuny ojczystej między mewi, który czynił Ziemowit książę Mazowiecki w r. 1355. data in Gostyń w Wigilię ŚŚ. Apostołów Piotra i Pawła, Dobiesławowi dostał się Sczawin wielki, Dadzibogowi stary. Jan wnuk Dobiesława, Okolski go Pincerna Lanciciensis napisał, ale MS. z którego sobie przysłanego on też familią wypisał, zowie go wojewodą Łęczyckim, i Acta jakieś na to przywodzę w roku 1468, tego z Grodzianowskiej było córek pięć: Zofia, Bielawskiego herbu Zaręba: Anna, Chotowskiego: N. Wierzbowskiego: N. Ryboskiego, małżonki, piąta zakonnica w Płockim klasztorze, i syn Piotr, i tego tenże MS. wojewodą Łęczyckim pisze, ale roku, którego na tym krześle siedział, nie wyraził, mą. wytwornego rozsądku i powagi u wszystkich, ten z Anny Wolskiej Duninowny, Pawła kanclerza koronnego córki, miał syna Jana, kasztelana Sochaczewskiego, który spłodził trzy córki, Jadwigę Bartłomiejowi Szamowskiemu, Annę Stanisławowi Uchańskiemu kasztelanowi Rawskiemu, Zofią najprzód Sierpskiemu Jędrzejowi, kasztelanowi Ripieńskiemu, 2do Anzelmowi Gostomskiemu 1573. wojewodzie Rawskiemu (kaplicę w Płocku przy OO. Dominikanach wymurowała, w której po śmierci złożona, ani pobożna, i wielkiego rozsądku, skąd ją pasierbowie jej choćci dysydenci wielce sobie szacowali zaślubione: to Okolski, ale Ks. Suśliga w życiu Elżbiety z Gostomskich Sieniawskiej córki tej Zofii, powiada, że Piotr [str. 306] Sczawiński, kasztelan Sochaczewski, miał za sobą Annę Wolską kanclerzankę, i z niej były te dzieci spłodzone, co miarkując czas, kiedy żył kanclerz Wolski, jest pewniejsza: nawet sam się tu z sobą Okolski nie zgadza, bo jednegoż już Janem, już Piotrem zowie, dla tego lepiej Paprocki mówi, że Piotr cześnik Łęczycki z Grodzanowskiej spłodził te córki wzwyż wspomniane, i syna Piotra kasztelana Sochaczowskiego, którego z Wolskiej kanclerzanki były te trzy córki, i syn Paweł, najprzód kasztelan Sochaczowski 1565. jakom go czytał na liście Augusta IL danym Miastu Lwowskiemu, potem kasztelan Brzeziński, starosta Sochaczowski 1576. Constit. fol. 271. dalej kasztelan Łęczycki, Bełski, Warecki starosta 1587. Constit. fol. 454. ochmistrz dworu Królowy Anny, żony Stefana Króla, ten wszedł w kontrakty małżeńskie z Anną Duninowną stolnikówną Łęczycką jedynaczką, która z sobą w dom Sczawińskich wniosła dobra Ujazd, która mu powiła córki, Katarzynę z Krasińskim podkomorzym Ciechanowskim Genealogia Krasińskich Petronelą ją zowie, i powiada, że była za Mikołajem podkomorzym Rożańskim: Annę z Herburtem Janem z Bruchnala, Zofię z Grabskim starostą Kruszwickim. Barbarę z Michałem Sokołowskim kasztelanem Gostyńskim, starostą Brzeskim i Rogozińskim, zmówione, i synów czterech, Samuela, Jędrzeja, Pawła i Jana, o pierwszych dwóch nie mogłem się nigdzie nic doczytać. Paweł był wprzód kasztelanem Brzezińskim, potem wojewodą Podlaskim 1632. żona jego Anna Gostomska kasztelanka Rawska, z której trzech synów było, Jan kanonik Poznański, Franciszek sterilis i Tomasz, który się ożenił z Spinkowną, z niej miał tylko córkę Mariannę 1mo voto Kalinkiewiczową, 2do Rokitnicką i to sterilem. Córki zaś tego Pawła były te: Ewa Zofia Szydłowska, Dorota Jakubowa Leśniowska, Barbara Wojciechowi Kurzenicka, ale bezpotomne, Anna zakonnica, i Marianna Marcina Chrząszcza małżonka, z którym miała to potomstwo: 1mo Zygmunta Łukasza Chrząszcza, którego z Jadwigi Wróblewskiej, syn Kazimierz podczaszy Starodubowski, 2do Władysława Chrząscza sterilem, 3tio Katarzynę z Tomaszem Rosochackim sterilem, 4to Helenę Krzysztofa Teleżyńskiego małżonkę. Jan Sczawiński, czwarty syn Pawła kasztelana Łęczyckiego, któremu się działem dostał Ujazd, i w Podlasiu miasteczko Waniewo, ten najprzód żył z Wilkanowską, po niej z Urowiecką, z niej był s n Paweł pisarz ziemski Podlaski, który z Trąbkowny zostawi potomstwo, a między tym był syn Aleksander.

Dadźbóg albo Bogdan, marszałek książąt Mazowieckich, brat rodzony Dobiesława wojewody Rawskiego wzwyż wspomnianego, zostawił dwóch synów, Nasiegniewa i Sieciecha, [str. 307] którzy przed Ziemowitem książęciem Mazowieckim dział fortuny swojej ojczystej uczynili w Gostyniu 1380. Nasiegniew wziął Sczawin nowy, Sieciech Sczawin stary, atoli od tego Sieciecha mało co sukcesorów zostało, kwitnęli jednak ci, Marcjan syn Stanisława, a od Krzysztofa skarbnika Gostyńskiego była córka z Korycińskiej, ta poszedłszy za Adama Zelskiego, starego Sczawina rezygnacją uczyniła, na osobę Jakuba Sczawińskiego wojewody Brzeskiego Kujawskiego, tenże Jakub nabył i Sczawina wielkiego, od Stanisława Sokołowskiego, którego byli niegdy ustąpili Michałowi Sokołowskiemu, Samuel i Jędrzej Sczawińscy, synowie Pawła kasztelana Łęczyckiego i ochmistrza, o których mówiło się wyżej. Kazimierz z starego Sczawina w Litwie osiadł, gdzie się w województwie Trockiem podpisał na elekcją Jana Kazimierza Króla. Nasiegniewa dwóch było synów, Jędrzej, któremu gdy się działem Brochów dostał, od niego potomków jego Brochowskiemi nazwano, drugi Niemierz skarbnik Gostyński, dziedzic na Sczawinie nowym, nabył do niego i innych dóbr, to jest Kamin, Guzów i Rybie, od Marcina Rogali kasztelana Włocławskiego, o czym jest list Ziemowita Książęcia Mazowieckiego, dany w Sochaczewie w roku 1415. i od Dadziboga brata rodzonego kantora Płockiego. części w dobrach Waliszew nazwanych 1414. zszedł z tego świata 1417. zostawiwszy syna Sasina, najprzód łowczego Gostyńskiego; co poznać ex Actis Gostin. 1420. potem sędziego ziemskiego Gostyńskiego, z którym tytułem podpisał pokój Brzeski, u Łask, w Stat. f. 140. w r. 1436. aż też i kasztelan Płocki, w tym krześle zasiadał, na zjeździe Czerwieńskim książąt Mazowieckich, Statut Mazov. fol. 94. z Barbary Oporowskiej spłodził czterech synów, Piotra, Jana, Mikołaja i Sasina; z tych dwaj ostatni bezdzietni zeszli, Acta terrestr. Gąbin. 1465. kędy się piszą synami Sasina, syna Niemierzy skarbnika Gostyńskiego. Jan, trzeci ich brat, był kasztelanem Płockim, którego według MS. tego do mu, dwóch się synów zostało, Jakub i Wawrzyniec, Jakubowi działem dostały się te dobra w województwie Łęczyckiem, miasteczko Krośniewice i z przyległościami, Perna, Kajewo, Łososia, Ostrowy i Wołodrza, był kasztelanem Płockim po ojcu swoim, a po nim brał toż krzesło Wawrzyniec brat jego, (tylko że ani roku, którego kto z nich siedział na tym krześle, ani dowodu żadnego ten MS. nie przywodzi który z Grudzińskiej spłodził syna Adama, z Komorowskiej zaś Kaspra wojskiego Łęczyckiego, a że, tak dziad jako i ojciec, jako i synowie kasztelanami Płockiemi zagęścili parentelę swoją, dlatego pospólstwo zwało ich Płockiemi, czego się i w księgach Łęczyckich napatrzyć, Płocki Sczawiński, i Gregor. Sambor. elog. 3. [str. 308] wspomina Jana Płockiego Garwolińskiego i Osieckiego proboszcza koło r. 1570. Piotr, czwarty brat, podkomorzy Gostyński 1473. żona jego Małgorzata Gulczewska, spłodził trzech synów. Mikołaja sterilem, Wojciecha, który się dla sławy rycerskiej wyniósł na Podole, i tam osiadł, atoli syn jego Jędrzej Sieciech wojski Kamieniecki, tylko córkę zostawiwszy Zofią Kalinowską, matkę Walentego. Kalinowskiego, generała Podolskiego, tę linią wkrótce na Podolu zakończył; i Jana podstolego Gostyńskiego, (ci wszyscy trzej bracia nabyli dóbr, Brono, Wyczałków, Karlowo nazwanych, w r. 1487. od Mikołaja z Bronna Brońskiego, o czym świadczy jego rezygnacja) rotmistrza królewskiego na Moskiewskiej i Multańskiej ekspedycji, złączył się był dożywotnie z Katarzyną Szubską chorążanką Łęczycką, z którą wziął dobra Szubsko, kędy jako i w Ozorkowie wystawił dwa zamki ta mu powiła te córki, Wysockę sędzinę Łęczycką ziemską, Macieja żonę, Małgorzatę Jana Zieleniewskiego, Katarzynę Jana Biernackiego podsędka Halickiego, i Zofią pannę, synów zaś czterech, Piotra, ten sobie obrał był stan duchowny, w którym prędko życia dokonał; Krzysztofa, ten z Sieniawskim hetmanem pod Szeretem Tatarów bijąc i Wołochów, i sam mężnie poległ w r. 1538. Stanisława, ten z Jadwigi Trąbskiej herbu Prawdzic, córki Feliksa, miał cztery córki, Jadwigę, najprzód Borzewskiemu, po nim Piotrowi Lassockiemu cześnikowi Dobrzyńskiemu, Annę Erazmowi Zieleńskiemu, Agnieszkę Jerzemu Garwaskiemu, staroście Gostyńskiemu, zaślubione, i Katarzynę przeoryszę w Strzelnie, i synów dwóch: z tych jeden Piotr krajczy Królowy Anny, w wielu językach biegły, bezżenny przeniósł się na wieczność w r. 1598. Drugi Mikołaj, najprzód kasztelan Brzeziński, potem Łęczycki, dziedzic na Szubsku, rycerskimi dziełami wsławiony, i poselstwy do obcych monarchów, ale i pobożnością, kiedy z Agnieszką z Glewa Lasocką żyjąc bezpotomnie, Boga fortuny swojej dziedzicem zostawił, fundowawszy w r. 1603. w Łęczycy panny zakonne Ś. Norberta, kościół im i klasztor wymurował, Szubska im oboje i z przyległościami na wieczne czasy zapisał, od złota i srebra kościół ubogacił, kędy po śmierci, która przypadła na rok 1620. zwłoki ciała jego złożone, z nagrobkiem, który mu Jan Szymon Sczawiński, starosta na ten czas Łęczycki, wystawił.

Szymon kasztelan Inowrocławski, starosta Gostyński, syn Jana podstolego Gostyńskiego z Szubskiej, z tym tytułem 1587. był z konwokacji Warszawskiej, deputatem naznaczony do kwarty Rawskiej, Constit. fol. 414. a w r. 1589. do korektury praw koronnych. Constit. fol. 516. Komisarz 1569. do uspokojenia kłótni Gdańskich, Biel. od Króla Augusta l. [str. 309] jeździł w legacji do Danii, we wszystkich funkcjach dzielny, przybrał był sobie w dożywotnią przyjaźń Puczkownę Stanisława z Przecławic córkę, której reformacja w księgach Łęczyckich, w r. 1541. zapisana, drugą według Paprockiego Boruckę, trzecią Annę Uchańskę Arnolfa wojewody Płockiego, starosty Wyszogrodzkiego córkę, z tą zrodził trzy córki Helenę przeoryszę w Strzelnie, Małgorzatę Pawła Bełdowskiego, kasztelana Brzezińskiego; Dorotę Mikołaja Krzykowskiego, małżonki, i syna Jakuba, przeniósł się na wieczność w r. 1589. wieku swego 74. Jakub marszałkował izbie poselskiej raz 1616. drugi raz w r. 1620. gdzie gdy się ojczyźnie z swoją wytworną radą popisał, osiadł krzesło województwa Brzeskiego Kujawskiego, przy którym trzymał starostwa Łęczyckie. Błońskie, i Gąbińskie, z sejmu 1631. delegowany do uspokojenia kontrowersji, między stanem duchownym i rycerskim, Constit. fol. 5. a w r. 1635. komisarz wojenny do boku królewskiego, i do traktatów o pokój z Szwedami, Constit. fol. 2. złączył się był dożywotnie, 1mo voto z Anną Jana Karnkowskiego, kasztelana Lędzkiego, starosty Łęczyckiego córką, a wnuczką Stanisława Prymasa koronnego, z tej był syn Jan Szymon, i córki, Marianna wydana za Jędrzeja z Rudnik Biskupskiego, na Kempnie i Ruszowie dziedzica, kasztelana Spicimierskiego, starostę Wieluńskiego, Katarzyna za Stanisława Krasińskiego kasztelana Płockiego, starostę Nowomiejskiego, Annę za Stanisława Ciosnowskiego kasztelana Warszawskiego; i Agnieszkę zakonnicę Ś. Norberta w Łęczycy. 2do veto z Zofią Michała Sokołowskiego kasztelana Gostyńskiego, starosty Brzeskiego i Rogozińskiego córką, urodzoną z Barbary Sczawińskiej, Pawła kasztelana Łęczyckiego córki, wdową po Walentym Rudnickim kasztelanicu Sieradzkim, z tej było trzech synów: Paweł Ludwik, Samuel Konstantyn, i Jakub Olbrycht, córek dwie: Teresa zaręczona Janowi Zawadzkiemu staroście Świeckiemu i Olsztyńskiemu, podkomorzemu Parnawskiemu. 2do voto Janowi Konarskiemu podkomorzemu Parnawskiemu. MS. de Famil. Pruss. Konstancja Marcinowi Walewskiemu, ale z nim sterilis: życie to śmiertelne w nieśmiertelne zamienił w r. 1637. wieku swego 60. w Łęczycy pogrzebiony, kędy kaplicę dla swego, i swoich sukcesorów pogrzebu, wymurował i uposażył; zaczął był w Sczawinie kościół stawiać, ale go żona pozostała po śmierci jego kończyła. Młodsze lata to w cudzoziemskich szkołach, to na dworze Anny infantki Polskiej, to na Wołoskich i Multańskich ekspedycjach przepędził; podkomorzym, a wkrótce starostą Łęczyckim będąc, sławę imieniowi swemu czynił, gdy swawolne kupy, grasujących zbrodniów poskromił, i pokój tamtym [str. 310] krajom uczynił. Zamek Łęczycki własną swoją szkatułą restaurował, i w obszerniejszy przeformował. Na potrzeby ojczyzny, kochający matkę syn, przeciwko Tatarskim inkursjom, okrytą chorągiew swoim sumptem wyniósł, i z synem swoim do obozu posłał, tęż pomoc i przeciwko Gustawowi Królowi Szwedzkie-mu, gdy Prusy najechał, wyświadczył. Jan Szymon, najprzód kasztelan, a potem wojewoda Brzeski Kujawski 1643. starosta Łęczycki, i Golubski, syn Jakuba wojewody także Brzeskiego z Karnkowskiej, posłował na różne sejmy; jako to 1627. skąd deputatem stanął na trybunał Radomski, Const. f. 5. i 1633. fol. 21. i 1635. deputat do kwarty Rawskiej, Const. fol. 57. z sejmu 1638. komisarz do zapłaty wojsku, Constit. fol. 3. także do odebrania kościoła Ś. Jana w Toruniu dysydentom, który katolikom oddawszy, pewną go coroczną prowizją opatrzył. Pod Martynowem i Krukowem rebelizujących gromił Kozaków i Tatarów, przeciwko Gustawowi Królowi Szwedzkiemu, w stu pięćdziesiąt, zaciągnionych swoją expensą ludzi do boju, Królowi drogę zaszedł, gdzie też pod Gniewem nacierając na nieprzyjaciela, kulą w ramię był postrzelony. W r. 1648. pułkownik województw Kujawskich, w r. 1645. marszałek trybunału koronnego, wszystkie te funkcje tak utrzymywał. żeby były z sławą imienia swego. Zmówił sobie kontraktem małżeńskim, Reginę z Bogusławic Sierakowską, kasztelankę Lędzką, Łukasza córkę, z której Barbara Domicella, najprzód żyła z Konstantynem Lubomirskim podczaszym koronnym, potem z Mikołajem Grudzińskim starostą Golubskim, pewną sumę oddała matce Bolesnej w Jarosławiu na jej ozdobę.

Paweł Ludwik, wojewoda Inowrocławski, a przedtem kasztelan tegoż miejsca, i starosta Brzeski Kujawski, syn drugi Jakuba wojewody Brzeskiego Kujawskiego, ale z Sokołowskiej; jak z Bogiem sercem złączony, czego dał dowody, kiedy komisarzem wysłany z sejmu 1667. do Torunia, kościół Ś. Jakuba pannom zakonnym od herezji wydarty, przywrócił, Constit. fol. 39. a do rugowania Arriańskiej sekty z Królestwa tego, i zatamowania takim drogi do niego przez sejmowy warunek, siła się przyczynił, na ubogich i domy zakonne hojne sypał łaski, w Ostrowie kościół wystawił i przyozdobił, w Lubrańcu od Szwedów zrujnowany restaurował, tak od obrony miłej sobie ojczyzny, nigdy nieoderwany, bronił jej radą, ręką i fortuną, pod Beresteczkiem i Zbarażem w znacznym kompucie ludzi swoich stawając: przeciwko Szwedom niemniejszą liczbę ludzi wojennych do obozu odesłał, i owszem na każdą potrzebę Rzeczypospolitej, umarł 1679. Dwa razy śluby małżeńskie ponawiał, pierwszy raz z Zofią Duninowną [str. 311] Modliszewską, drugi raz z Wiktorią Trzebuchowską, kasztelanki Kowalską, z tej się syn został Jakub rotmistrz królewski, którego żona Łącka herbu Korzbok, kasztelanka Kaliska 1700. Samuel Konstantyn, kasztelan Kruszwicki, syn trzeci Jakuba wojewody Brzeskiego Kujawskiego z Sokołowskiej, rotmistrz pamiętny na Kozaków, na których chorągiew okrytą wystawił, miał za sobą Koniecpolską, kasztelankę Chełmską, podobno miał i drugą Elżbietę Herburtownę kasztelankę Kamieniecką, z której córka Konstancja, Samuela Lipskiego, stolnika Kijowskiego żona, ale sterilis. Jakub Olbrycht kasztelan, a potem wojewoda Inowrocławski, starosta Łęczycki i Gąbiński, fundator OO. Reformatów w Sczawinie pod tytułem Nawiedzenia P. Marii w r. 1661. czwarty syn Jakuba wojewody Brzeskiego, bywał deputatem na trybunały koronne i posłem na sejmy, żył jeszcze 1683. w którym roku pieszo peregrynacją z całym dworem swoim podejmował do Częstochowskiej Góry. Pierwsza żona jego Zuzanna Konstancja z Jazłowca Jarmolińska, ale sterilis, druga Katarzyna Duninowna Modliszewska, siostra Zofii, o której się wyżej mówiło, z tej były dwie córki, Zofia i Marianna, ale ta Panną umarła. Zuzanna wojewodzianka Inowrocławska, była za Stanisławem Potockim herbu Pilawa, kasztelanem Kijowskim, i synów trzech, Stanisław sterilis. Mikołaj starosta Łęczycki, poseł na konwokacją 1674. Constit. fol. 13. i ten sterilis, i Kazimierz starosta Gąbiński, tego z Otrębusowny, dwaj synowie tymi czasy, Tomasz starosta Gąbiński, deputat na trybunał koronny 1722. poseł na sejmy 1724., 1726. i 1729. sprzysiągł się dożywotnie z Anną Sołłohubowną, Jana łowczego Litewskiego, podkomorzego Gostyńskiego, a teraz podskarbiego wielkiego Litewskiego, córką, teraz podkomorzy Gostyński; i Mikołaj podczaszy Rawski, ten zaślubił sobie Jasińskę łowczankę Rawską. Krom tu wyliczonych, jeszcze ci kwitnęli. A najprzód Sasina kasztelana Rawskiego w r. 1377. wspomina Statut Mazowiecki fol. 67.; kombinując lata, rozumiałbym ze to syn Dobiesława wojewody Rawskiego, ojciec Jana cześnika Łęczyckiego. Jakub Sczawiński sędzią był ziemskim Gostyńskim 1564. Constit. fol. 76. Rosłaniec, w ziemi Gostyńskiej o którym Konstytucja 1576. f. 261. Walentyn kanonik Warmiński i Chełmiński oficjał 1610. Goldon. Bractwo. Anna starościanka Mirachowska Jana Wejhera wojewody Chełmińskiego małżonka, zeszła z tego świata 1627. Starow. in Non. fol. 745. Wojciech z wielkiego Sczawina Sczawiński, Łęczycki, Łowicki kanonik, proboszcz Żychliński, świat pożegnał 1686.; co jego nagrobek w Łowiczu opowiada. Jan sędzia grodzki Radziejowski 1674. Elżbieta Aleksandra [str. 312] Sczawińska, była za Hieronimem Grochowskim, z którym fundowała 1688. nasz nowicjat w Nieświeżu, Konstancja za Bandrowskim. N. za Stanisławem Brodowskim. Jam pisał w pierwszym tomie Tomasza Sczawińskiego wojewodą Brzeskim Kujawskim w r. 1653. z Konstytucji fol. 2. ale to błąd drukarni w imieniu, że go tam tak ochrzczono. Mikołaj kasztelan Kruszwicki, miał za sobą Nowomiejską, synów z nią czterech: Aleksandra, Konstantego, Józefa i Jakuba. Aleksander pojął Konstancją Chojnicką wdowę po Grabi, Józef Humnicką. Anna Sczawińska była za Stanisławem Garczyńskim kasztelanem Inowrocławskim.

W roku 1778. Jan Sczawiński wojski Orłowski. - Wojciech cześnik Gostyński. - N. cześnik Gąbiński. - Wojciech łowczy Inowłodzki. - Krasicki.


<<< poprzedni    spis treści    następny >>>

Objaśnienia: