Genealogia Album Boniecki Niesiecki M.J. Minakowski, Wielka Genealogia Minakowskiego
Okładka Herbarza K. Niesiecki, Herbarz Polski, oprac. M.J. Minakowski kontakt

Kasper Niesiecki, Herbarz Polski, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845

<<< poprzedni    spis treści    następny >>>

herb Radwan (t. 8 s. 27-29)

Radwan herb. Powinna być chorągiew żółta, jak ich zwyczajnie w kościołach zażywają, o trzech połach, u każdej z niej u dołu frandzle, na wierzchu jej krzyż, w hełmie trzy pióra strusie. Tak go opisują. Paproc. o herb. fol. 273. Okol. tom. 2. fol. 560. Nadany za Króla Bolesława Śmiałego w okazji z Rusią; rotmistrz albowiem Radwan nazwiskiem, wysłany z częścią wojska na podjazd, trafunkiem napadł na obóz nieprzyjacielski, w tak ciasnym razie, że im ani uchronić się od potyczki z Rusią, ani z niemi potykać, ile w małej kwocie z daleko liczniejszym wojskiem, niebyło sposobu. Przecież wszyscy na to się zgodzili, żeby raczej trupem paść na placu, aniżeli potuchę ucieczką swoją nieprzyjacielowi uczynić. Wielkim tedy sercem skoczyli do Rusi, i pewnie ze rycersko ich gromili, ale ci widząc małą garstkę ich, śmiałości nabywszy, nietylko chorągiew im odebrali, ale i ich rozproszyli. Rotmistrz Radwan, chcąc swoich znowu do poparcia potyczki przywieść, skoczył do bliskiego kościoła, gdzie wziąwszy chorągiewkę kościelną, i zebrawszy swoich, mężnie na nieprzyjaciela natarł. Ruś, rozumiejąc że nowe jakie wojsko z nowym posiłkiem przypadło, uchodzić i pierzchać poczęła, przy Radwanie wygrana stanęła, za co, tęż samą chorągiew kościelną, za herb otrzymał, krom innych danin. Wszakże Paprocki jeszcze za panowania Bolesława Chrobrego w roku 1021. Radwana kanclerzem koronnym pisze, co miał wziąć z dawnych przywilejów koronnych, z czego wnoszę: że albo ten herb dawniejszy od Bolesława Śmiałego czasów, a dopieroż od Bolesława Krzywousta, któremu niektórzy autorowie przypisują, ze go on nadał wspomnianemu Radwanowi; albo Radwanowie przed Bolesławem Śmiałym, innym się herbem pieczętowali: jakoż tego Radwana, którego Paprocki kładzie biskupem Poznańskim w roku 1138. Długosz in Vitis Episcop. Posnan. [str. 28] nic do herbu Radwan, ale do herbu Sreniawa pociąga, gdzie i ja o nim mówić będę.

Przodkowie domu tego.

Pakosław kasztelan Krakowski w roku 1222. W tymże czasie Arnold był wojewodą Mazowieckim. Drugi Arnold wojewodą Brzeskim Kujawskim 1228. Pakosław wojewodą Sandomierskim w roku 1241. Przedpełko wojewodą Poznańskim w roku 1277. Arkentoldus wojewodą Kaliskim r. 1280. Przecław kasztelanem Kaliskim 1280. Zdzisław kasztelanem Brzeskim Kujawskim w roku 1300. Przedpełko kasztelanem Poznańskim 1320. Bartłomiej z Więcborga wojewodą Poznańskim w roku 1387. O tych wszystkich mówiło się w pierwszym tomie, o każdym na swym miejscu. Długosz pisząc o Jadźwingach, wspomina Radwana, który razem siedmiu wodzów Jadźwingów, i z panem ich, pojmał, i do Konrada książęcia Mazowieckiego przyprowadził. Paprocki z listów klasztornych o drugim Radwanie kanclerzu koronnym pisze, że kwitnął 1153. Zowią ten herb inaczej Wierzbowa, z jakiej okazji, nie mogłem się nigdzie doczytać. Marcin Czcik proboszcz Miechowski w r. 1371. herbu Radwan. Nakiel. f. 293.

Herbowni.

Babski, Bieniewski, Brandysz, Branecki, Chlewiński, Chluski, Cikowski, Czapla, Dąbrowski, Dębski, Dobrosielski, Dostojewski, Fiedziuszko, Frystacki, Gliński; Głuchowski, Gorski, Hluszanin, Jakacki, Janowicz, Jarzębiński, Jaskłowski, Jeziorkowski, Judycki, Karski, Kissowski, Kohałowski, Kononowicz, Kowalewski, Krotki, Krukowski, Krzyczewski, Leszczyński. Lubawski, Łodziński, Łukawski, Magnuszewski, Miemczewski, Miodunki, Nabut, Nadarzyński, Nicki, Okęcki, Okuszko, Oleśnicki, Osiński, Oświecim, Oziębłowski, Pakoszewski, Paszkiewicz, Pawęcki, Pełka, Peperzyński, Pietruszewski, Piwko, Prokowski, Proniewicz Załamaj, Przygodzki; Przypkowski, Radwan, Radwański, Rakowski. Rpiński, Rusiecki; Rybieński, [str. 29] Siemionowicz, Skarzewski, Sławkowski, Służewski, Sołokaj, Stanisławski, Stecki, Świszewski, Szczyt, Tumalewski, Uchański, Wiadrowski, Wierzbicki, Wilam, Wołodkiewicz, Woykunowski, żembocki, żebrzydowski.

Duńczewski, Kuropatnicki, Małachowski, Wielądek i inni następującym familiom także ten herb przypisują:

Buchwicz, Charmański, Coluszański, Lachowicz, Oleszyński, Pokoszewski, Prakowski, Służewski, Suchorzewski, Szarawski, Wołodkowicz, Wytam.

Nie wszyscy jednak tu położeni, jednym kształtem herbu Radwan zażywa ą, a najprzód Dostojewscy, nad chorągwią krzyw nie kładą, ale miasto niego pierścień, a w hełmie rękę zbrojną z mieczem, zaniesioną w prawą, ręka aż po ramię. Hluszaninowie w księstwie Litewskim, w hełmie tylko tę odmianę mają, że pięć piór strusich kładą, które kopia mająca na sobie pierścień, od prawego boku tarczy niby przeszyła.

U Judyckich średniej poły, ani krzyża niemasz u chorągwi, ale, miasto nich strzałę przez środek chorągwi, do góry żeleźcem prosto wyrychtowaną noszą, a w hełmie Ślepowron z pierścieniem w pysku stoi na strzale, i on i strzała żeleźcem w prawą tarczy obrócona. Kohałowscy miasto krzyw na chorągwi, kładą grot z proporcem, i tym się tylko różnią. Krukowscy, nad chorągwią i krzyżem, postawili Ślepowrona z pierścieniem w pysku, w prawą tarczy patrzącego. Krzyczewscy też strzałę, co Judyccy do góry żeleźcem położyli, to oni na dół, i tąż symetrią, hełm jednak jest pospolity jak w herbie Radwan, to jest trzy pióra strusie. Paszkiewiczowie, i Sołokajowie, chorągiew zwyczajną zostawili, ale miasto krzyża na niej, pół strzały tylko od żeleźca, prosto do góry żeleźcem założyli. Siemionowiczowie, miasto średniej poły u chorągwi, gwiazdę, pięćgraniastą kładą. Tuż należą Kmitowie, którzy dwie chorągiewki kościelne, bez krzyżów jednak, jedną nad drugą, w herbie mają, a w hełmie pawi ogon, na którym gwiazda. Świszewscy zaś na Wołyniu, według MS. Ks. Rutki, też same dwie chorągiewki do góry wywrócone noszą.


<<< poprzedni    spis treści    następny >>>

Objaśnienia: